Hydrosfera

Hydrosfera jest wodną powłoką Ziemi przenikającą atmosferę i skorupę ziemską. Obejmuje wody występujące w przyrodzie w postaci gazowej, ciekłej i stałej. Hydrosferę stanowią: oceany, morza, jeziora, rzeki, bagna, pokrywa śnieżna, lodowce kontynentalne (lądolody), lodowce górskie, lód gruntowy (trwała marzłoć), wody podziemne oraz para wodna występująca w atmosferze (w troposferze) i skorupie ziemskiej.

Hydrosfera pokrywa 70,8% powierzchni Ziemi w postaci wód otwartych i 2,5% powierzchni w postaci lodowców. Cechuje ją stałość zapasów wodnych (ok. 1,3 mld km3). Gromadzi ona głównie wody słone. Wody słodkie stanowią jedynie 2,5% objętości hydrosfery; najwięcej wód słodkich magazynują lodowce (69% wody słodkiej hydrosfery) i wody podziemne (30%).

Hydrosfera jest tą sferą biosfery, w której powstało życie.

 Woda pokrywa ponad 70% powierzchni ziemi.

Podstawowe pojęcia związane z hydrosferą.

Obieg wody w przyrodzie - topnienie zamarzanie skraplanie parowanie sublimacja resublimacja, bierze w nim udział ok. 0,03% wody na Ziemi. Więcej informacji na temat obiegu wody znajdziesz tu.

Bilans wodny - jest to zestawienie strat i zysków wody w ciągu roku hydrologicznego(od listopada do października)

Zyski wodne:

 Opady atmosferyczne

 Pozostałości z poprzedniego okresu

 Dopływ powierzchniowy lub podziemny z sąsiednich terenów.

Straty wodne

 Parowanie

 Wsiąkanie

 Odpływ powierzchniowy i podziemny do sąsiednich terenów

 

Rzeki - wody płynąca stale lub okresowo w wyraźnym korycie opadającym w określonym kierunku.

Rzeka główna - rzeka uchodząca do morza.

System rzeczny - rzeka główna wraz z dopływami.

Dorzecze - obszar z którego wody spływają do jednej rzeki za pośrednictwem różnej wielkości dopływów.

Rodzaje rzek:

 rzeki stałe- woda stale płynie w korycie

 rzeki epizodyczne- (chwilowe) woda płynie po ulewnych deszczach na pustynie(w czasie trwania burzy)

 rzeki okresowe(sezonowe)płyną w okresach deszczowych , wysychają w porze ciepłej(letniej)

 

Morza i oceany

Morze - część oceanu oddzielona od jego otwartych wód przez:

 Półwyspy

 Łańcuchy wysp

 Progi podwodne

 Układ prądów morskich

Podział mórz:

  Morza otwarte - morza które mają szerokie połączenie z oceanem światowym np. Morze Arabskie

  Morze wewnętrzne - otoczone są prawie ze wszystkich stron lądami, połączone z oceanem tylko cieśninami np. Morze Bałtyckie, Morze Śródziemne.

  Morza przybrzeżne - oddzielone są od oceanu wyspami lub półwyspami np. Morze Japońskie

  Morze między wyspowe - oddzielone od oceanu archipelagami wysp np. Morze Koralowe

 

Ocean - zawiera słona wodę, rozróżnia się: Ocean Spokojny, Ocean Atlantycki, Ocean Indyjski i Ocean Arktyczny.

Ukształtowanie dna oceanicznego

 szelf

 stok kontynentalny

 basen oceaniczny

 rów oceaniczny

 grzbiet oceaniczny

 góry pochodzenia wulkanicznego

 podwodny kanion

 gujot

Pływy morskie (przypływy i odpływy) - regularnie powtarzające się podnoszenie i opadanie poziomu wody w oceanie. Wywołuje je zjawisko pływowe, a konkretnie siły grawitacyjne Księżyca, oraz w mniejszym stopniu, Słońca oraz siła odśrodkowa wywołana obrotem Ziemi wokół środka ciężkości układu Ziemia - ciało niebieskie działające na naszą planetę. Przeciętny czas między przypływami wynosi 12 godzin i 24 minuty.

Prądy morskie - masy wody płynące w wierzchniej warstwie oceanu; gdy temperatura "oceanicznej rzeki" jest wyższa od otaczającej wody, jest to prąd ciepły; gdy wody niesione przez prąd morski są chłodniejsze od otaczających wód, jest to prąd zimny.

 

Pozostałe zagadnienia związane z hydrosferą

Jezioro - śródlądowy zbiornik wody znajdujący się w obniżeniu terenu. Jeziora powstałe dzięki siłom natury określamy jako naturalne, natomiast utworzone przez człowieka nazywany jeziorami sztucznymi.

Bagno - obszar trwale podmokły, porośnięty roślinnością przystosowaną do specyficznych warunków środowiska; powstaje w warunkach bardzo płytkiego zalegania wód podziemnych, utrudnionego odpływu wód gruntowych i opadowych, wokół wysięków i źródeł, w wyniku zarastania jezior i starorzeczy; w zbiorowiskach roślinnych przebiega proces tworzenia się torfu, którego gromadzenie może prowadzić do powstawania torfowiska.

Lodowiec - masa lodu powstała na lądzie z nagromadzonego i przekrystalizowanego śniegu, znajdująca się w stałym, powolnym ruchu; rozróżnia się lodowce kontynentalne (lądolód) i lodowce górskie, składające się zwykle z pola firnowego i wypływających z niego mas lodu, zw. jęzorami lodowcowymi; najdłuższym lodowcem świata jest Lodowiec Fedczenki w Pamirze (77 km).